Marcin Józefaciuk

10. kadencja, 65. posiedzenie, 2. dzień (16-09-2026) 13. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali, sporządzonej w Lille dnia 26 marca 2026 r. (druki nr 2841 i 2852). Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony): Stanowisko Rynek audiowizualny zmienił się zasadniczo. Seriale nie są już wyłącznie dodatkiem do oferty telewizyjnej. To wieloletnie, kosztowne produkcje rozpowszechniane jednocześnie w wielu państwach, często za pośrednictwem globalnych platform streamingowych. Dlatego wymagają zasad odpowiadających ich skali oraz międzynarodowemu charakterowi. Konwencja Rady Europy tworzy wspólne ramy dla międzynarodowych koprodukcji seriali. Zapewnia niezależnym producentom udział w prawach do ukończonego utworu i przychodach z jego eksploatacji, chroni ich przed bezterminowym odbieraniem praw oraz gwarantuje dostęp do danych o oglądalności. To ważne szczególnie w relacjach z dużymi nadawcami i platformami, wobec których niewielki producent ma znacznie słabszą pozycję negocjacyjną. Koprodukcje mogą przynieść Polsce nie tylko większe budżety, lecz także miejsca pracy, rozwój kompetencji i promocję polskiej kultury, historii oraz języka. Trzeba jednak dopilnować, aby polski udział nie ograniczał się do udostępnienia lokalizacji i zaplecza technicznego. Polscy twórcy powinni mieć rzeczywisty wpływ na scenariusz, reżyserię i decyzje produkcyjne oraz zachowywać udział w prawach do sukcesu powstałego serialu. Konwencja odwołuje się również do równości płci, różnorodności kulturowej, wolności wypowiedzi i ochrony godności człowieka. Te zasady nie mogą pozostać jedynie w preambule. Powinny być widoczne zarówno w treści produkcji, jak i w sposobie zatrudniania, wynagradzania oraz powierzania stanowisk decyzyjnych. Ratyfikacja tworzy potrzebne ramy prawne. O jej rzeczywistym znaczeniu zdecyduje jednak praktyka: jasna procedura, dostępne finansowanie, przejrzyste dane i skuteczna ochrona praw polskich producentów oraz twórców. Przebieg posiedzenia