Marcin Józefaciuk

10. kadencja, 65. posiedzenie, 2. dzień (16-09-2026) 14. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki o poselskim projekcie ustawy o wychowaniu patriotycznym zmieniającej niektóre ustawy (druki nr 671 i 2881). Poseł Marcin Józefaciuk: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wychowanie patriotyczne - tak, ale także w rodzinie. Wykorzystanie patriotyzmu do centralnego sterowania szkołą i nakładania na nauczycieli kolejnej pracy bez gwarancji zapłaty - w żadnym wypadku. To nie wzmacnia patriotyzmu. To jest używanie patriotyzmu jako zasłony dla złego prawa. Państwo wydaje polecenia, a nauczycielowi zostawia obowiązek, odpowiedzialność i rachunek. Wiem doskonale, czym jest szkolna wycieczka. Nauczyciel pracuje od zbiórki, przez przejazd, zajęcia i nocleg, aż do momentu, gdy ostatnie dziecko bezpiecznie wróci do rodzica. Gdy uczeń zachoruje, nauczyciel nie może po prostu wywiesić kartki z napisem: Po godzinach pracy. Sąd Najwyższy w swojej uchwale potwierdził, że praca ponad 40 godzin tygodniowo jest pracą nadliczbową. Gdzie w tej ustawie jest ewidencja czasu wycieczki? Gdzie prawo do odpoczynku? Gdzie zgoda na pracę nocną? Gdzie wynagrodzenie za nadgodziny? Gdzie ochrona nauczyciela, który odmówi pracy ponad siły? Tego nie ma. W uzasadnieniu piszecie państwo, że wynagrodzenie powinno być, ale w przepisach nie gwarantujecie ani złotówki. Kiedy państwo chce czegoś od nauczyciela, mówi o misji, a nauczyciel pyta tak naprawdę o zapłatę. Słyszy wtedy o powołaniu. Powołaniem nie opłacimy rachunków, patriotyzmem nie rozliczymy godzin nadliczbowych. Obowiązkowe mają być kluby inżynierskie. Skąd kadra? Nie wiadomo. Sprzęt? Bez gwarancji. Pensum i dodatkowe wynagrodzenie? Nie zapisano. Obowiązek ruszy rok przed zwiększeniem środków na doskonalenie nauczycieli. O tym też nie pomyślano. Obowiązkowe będą również wycieczki. Minister określi ich organizację, czas i program. Administracja wskaże miejsca. To szkoła i rodzice znają tak naprawdę uczniów, ich potrzeby, niepełnosprawności i pasje. Nie da rady sterować tym odgórnie. Projektodawcy oszacowali koszt trzech programów na 15 mln zł. Tymczasem sejmowa ocena skutków regulacji przedstawiła wariant ok. 3,5 mld zł, jeśli program obejmie wszystkich uczniów. To ponad 230 razy więcej. Jeżeli między waszą kalkulacją a sejmowym wariantem jest ponad dwustukrotna różnica, to jak Sejm ma tę ocenę tak naprawdę uznać za wiarygodną? Dotacje przewidziano dla samorządów, chociaż obowiązki obejmą również szkoły stowarzyszeń i fundacji. Kto zapłaci za realizację ustawy w tych szkołach? Co z uczniem z ubogiej rodziny? Co z dzieckiem z niepełnosprawnością? Patriotyzm ma łączyć, a nie dzielić dzieci według zasobności portfela i sprawności. Projekt leżał prawie 2 lata, a potem rozpatrzono go na jednym posiedzeniu. Radzie Działalności Pożytku Publicznego dano 2 dni, a jej późniejsza opinia była negatywna. Dziewięć delegacji ustawowych przekazano czterem ministerstwom bez pokazania projektów aktów wykonawczych. Sejm ma głosować w ciemno, a szkoły mają później sobie radzić. Odrzuciliście poprawki chroniące czas pracy nauczycieli, autonomię szkoły, swobodę metod, wolność sumienia, pluralizm światopoglądowy. Uzasadnienie MEN? Nie, bo nie. Jaki patriotyzm boi się wolności sumienia? Jaki patriotyzm boi się pluralizmu? Jaki patriotyzm wymaga od nauczyciela poświęcenia, ale od państwa nie wymaga uczciwości? Nauczyciel, do jasnej choroby, szanowni państwo, nie jest darmową siłą roboczą dla państwa. Szkoła nie jest wykonawcą politycznych haseł. Patriotyzm zaczyna się od państwa, które dotrzymuje słowa, przestrzega prawa i uczciwie płaci ludziom za ich pracę. Jeżeli mówicie uczniom o godności, a nauczycielom nie gwarantujecie zapłaty i odpoczynku, dajecie młodym ludziom tak naprawdę nie lekcję patriotyzmu, ale pokaz hipokryzji. Chcę mądrego wychowania patriotycznego, a ten projekt nie jest ani mądry, ani uczciwy, ani gotowy. W tym kształcie nie zasługuje na poparcie. Szanowni Państwo! Ten projekt powinien być odrzucony. Mam wniosek o jego odrzucenie, ale potrzebuję 14 podpisów. Usiądźmy wspólnie i napiszmy dobrą ustawę o wychowaniu patriotycznym wspólnie ze szkołami, z nauczycielami, pracodawcami, ze związkami, z rodzicami i innymi zaangażowanymi. Dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia