Barbara Dolniak

10. kadencja, 30. posiedzenie, 2. dzień (06-03-2025) 2. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny. Poseł Sprawozdawca Barbara Dolniak: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym, tj. 5 marca, odbyło się dodatkowe posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Przedmiotem rozpatrzenia były dwa wnioski o odrzucenie projektu ustawy oraz poprawki. Wnioski o odrzucenie projektu ustawy na wczorajszym posiedzeniu Sejmu złożyły klub Prawa i Sprawiedliwości oraz klub Konfederacji, przytaczając w jednym i w drugim przypadku, że podstawą wniosku o odrzucenie jest zagrożenie, pozbawienie prawa do krytyki. Ponadto podniesiono zarzuty, że kary, które grożą... Czyli kara pozbawienia wolności jest wysokim zagrożeniem i w zasadzie nie ma innych kar. Obydwa wnioski zostały zaopiniowane negatywnie. Dlaczego? W pierwszym przypadku, jeżeli chodzi o zarzut surowości kary, należy zważyć, że w art. 257 oprócz kary pozbawienia wolności pojawia się kara ograniczenia wolności i kara grzywny, a kara pozbawienia wolności zostaje obniżona do 2 lat. Oznacza to, że surowość kary została zmniejszona. Wprawdzie w pozostałych przepisach przewidziana jest tylko kara pozbawienia wolności w wymiarze do 2 lat, ale jak państwo doskonale wiecie, w części ogólnej Kodeksu karnego znajduje się przepis art. 37a, który w sytuacji, kiedy czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 8, a sędzia nie wymierzy kary surowszej niż 1 rok, pozwala przejść do kary ograniczenia wolności albo kary grzywny. Oznacza to, proszę państwa, że zarzut surowości karania w przypadku przepisów dotyczących mowy nienawiści nie może się ostać. Z tego tytułu wniosek o odrzucenie nie został przyjęty przez Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacjach. Mamy jeszcze drugi zarzut. Zarówno Prawo i Sprawiedliwość, jak i Konfederacja podnosiły zarzut, iż ten projekt pozbawi nas prawa do krytyki albo znacząco to prawo, proszę państwa, ograniczy. Tylko proszę zważyć na jedną rzecz: my nie wprowadzamy do Kodeksu karnego nowego czynu zabronionego, czyli nie dokonujemy nowej penalizacji czynu, a tylko rozszerzamy krąg podmiotów, które są uprawnione do szczególnej ochrony. Te przepisy, proszę państwa, istnieją od wielu, wielu lat, a to oznacza, że jeżeli ktoś się z nim nie zgadzał, a zwłaszcza Prawo i Sprawiedliwość czy Konfederacja, to już dawno można było wnioskować o zmianę tych przepisów albo ich uchylenie. Nie zrobiliście państwo tego przez tyle lat, co oznacza, że nie podnosiliście zarzutu dotyczącego tego, że mieliśmy do czynienia z zagrożeniem prawa do krytyki. By zastosować przepisy prawa dotyczącego krytyki, musi być naganna motywacja sprawcy. W przypadku prawa do krytyki nie mówimy o... (Gwar na sali) (Głos z sali: Sprawozdanie.) Marszałek: Proszę o ciszę. Jest sprawozdanie. Przecież pani poseł merytorycznie odnosi się do dyskusji, która była na posiedzeniu komisji. Nie rozumiem was. Poseł Sprawozdawca Barbara Dolniak: Panie Pośle! Gdyby pan przed posiedzeniem zajrzał do regulaminu, to wyczytałby pan w art. 43 ust. 6, że sprawozdawca ma obowiązek przedstawić motywy, dla których nie przyjęto wniosków, opinii i poprawek. W związku z tym proszę nas tutaj na sali nie pouczać. (Oklaski) Wracam więc do artykułów dotyczących przedmiotowego projektu ustawy. Te przepisy istnieją od zawsze. Nigdy państwo nie podnosiliście zarzutu, że naruszają wasze prawo do krytyki. Nie poprawialiście ani nie zmienialiście tych przepisów. (Poseł Łukasz Schreiber: Dotyczyły propagowania komunizmu i nazizmu.) W klubie Prawa i Sprawiedliwości jest, proszę państwa, wielu prawników - pan prezes Kaczyński jest wśród nich - którzy uczyli się art. 257. Proszę państwa... (Poseł Jarosław Kaczyński: W czasie przedwojennym...) Panie Prezesie! Ten przepis nie wszedł w czasie powojennym ani przedwojennym. W roku 1998... (Poseł Jarosław Kaczyński: No właśnie...) Proszę państwa, w poprzedniej wersji ten przepis brzmiał: z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu bezwyznaniowości. Nie tylko z powodu narodowości czy z powodów etnicznych, czy rasowych. My, proszę państwa, zwiększamy zakres osób, które mogłyby z tego przepisu skorzystać, m.in. o osoby z niepełnosprawnością. Na tej sali, proszę państwa, ale także na posiedzeniu komisji, mówiliście o tym, że trzeba wziąć pod ochronę osoby z niepełnosprawnościami, czy ze względu na wiek, np. osoby starsze, a chcecie głosować przeciwko temu projektowi. To pokazuje, że chodzi tylko i wyłącznie o atakowanie tego projektu, bo złożyła go strona rządowa, a wy przyjęliście zasadę negowania wszystkiego, co jest projektem drugiej strony. (Poseł Barbara Bartuś: Pani poseł, proszę nie kłamać.) Proszę rozważyć, zanim pan marszałek rozpocznie głosowanie nad wnioskami, czy jednak nie warto wycofać się z nich i objąć ochroną osoby z niepełnosprawnością czy osoby ze względu na wiek, np. osoby starsze. To dotyczy wniosków, jeżeli chodzi o odrzucenie. Jeżeli natomiast chodzi o poprawki, to komisja opowiedziała się pozytywnie za poprawkami 2., 5. i 11. Prosimy też o głosowanie łączne nad tymi poprawkami, bo odnoszą się one do kilku przepisów zawartych w tym projekcie. Dodam jeszcze, że Komisja do Spraw Dzieci i Młodzieży zgodnie z decyzją pana marszałka zapoznała się z tym projektem i również wyraziła pozytywną opinię. A na koniec muszę powiedzieć, że ten projekt był przykładem, jak należy pracować, przykładem zgodności między rządem, Sejmem i organizacjami pozarządowymi, co pozwoliło na wypracowanie projektu, który dzisiaj będzie przedmiotem głosowania. Bardzo dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia