Grzegorz Lorek

10. kadencja, 63. posiedzenie, 2. dzień (30-07-2026) Oświadczenia. Poseł Grzegorz Lorek (tekst niewygłoszony): Edward Bernard Raczyński (ur. 19 grudnia 1891 r. w Zakopanem, zm. 30 lipca 1993 r. w Londynie) - polski dyplomata, polityk i pisarz, w latach 1979-1986 czwarty prezydent RP na uchodźstwie, kawaler Orderu Orła Białego. Robił karierę, pracując w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Przebywał na placówkach m.in. w Kopenhadze, by w końcu w 1934 r. zostać ambasadorem RP w Londynie. Wówczas to stał się twarzą polskiej dyplomacji i ważną postacią u boku Józefa Becka. 1 września 1939 r. Hitler napada na nasz kraj, a Raczyński doskonale wiedząc, że Wielka Brytania nam nie pomoże, tak zresztą jak Francja, łudził się jednak, że jego rozmowy z Churchillem przyniosą efekty. Nadzieja umarła, gdy 17 września Związek Sowiecki uderzył na Polskę. Rosja zaczęła być traktowana w Londynie jako sojusznik w walce z Niemcami i nikt nie zamierzał bić się o jakieś wschodnie rubieże mało już znaczącego kraju. Jednak Edward Raczyński się nie poddał. Z determinacją budował rząd na uchodźctwie, którego prezydentem został Władysław Raczkiewicz, a premierem gen. Władysław Sikorski. Ambasador skupia się w tym czasie na organizowaniu akcji pomocowych dla Polski, równocześnie walcząc o to, by alianci wyrazili głośno solidarność z okupowanym krajem. Udało mu się to w czerwcu 1941 r., kiedy za jego sprawą doszło do spotkania przedstawicieli wielu najechanych przez Niemców państw, którzy złożyli deklarację o wspólnej walce z Hitlerem. On sam jednak nie cieszył się swoim sukcesem zbyt długo. To czas, gdy zaczął mieć problemy z oczami, które w przyszłości doprowadzą go do ślepoty. Kiedy po operacji leżał przykuty do łóżka, Sikorski został postawiony pod ścianą i podpisał dokument, który legalizował przesunięcie granic Polski na korzyść Sowietów. Raczyński nigdy się nie pogodził z ich nowym kształtem ani z postanowieniami konferencji w Jałcie. Po wojnie pozycja polskiego dyplomaty zmarginalizuje się. Już nie będą z żoną Cecylią zapraszani na najważniejsze uroczystości. Zaczną żyć o wiele skromniej. W wieku 88 lat obejmie urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźctwie. Będzie tę funkcję pełnił do 1986 r., cały czas spotykając się w Londynie z przybywającymi z kraju opozycjonistami. A odwiedzili go wszyscy, na czele z Lechem Wałęsą i Tadeuszem Mazowieckim. Ten ostatni już jako premier wolnego kraju przywiózł mu polski paszport, gdyż hrabia nigdy nie przyjął brytyjskiego obywatelstwa, woląc być przez te wszystkie lata bezpaństwowcem. Edward Raczyński zmarł 30 lipca 1993 r. w Londynie. Historia jego życia to historia wielkiej polityki i skomplikowanych losów polskiego arystokraty na uchodźctwie. Przebieg posiedzenia