Maria Ejchart

10. kadencja, 23. posiedzenie, 2. dzień (05-12-2024) 6. punkt porządku dziennego: Pytania w sprawach bieżących. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart: Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Pośle! Bardzo dziękuję za to pytanie. Jak rok temu przeszliśmy do Ministerstwa Sprawiedliwości - mnie podlega więziennictwo - to program ˝Praca dla więźniów˝ stał się jednym z pierwszych obszarów, którym zaczęłam się przeglądać, dlatego że jestem przekonana o tym, jak ogromne znaczenie ma praca dla więźniów, jaką rolę w resocjalizacji więźnia ma praca, jak bardzo ważne jest to, żeby więźniowie zarabiali własne pieniądze, a nie tylko korzystali z pieniędzy, które otrzymają od państwa. Proszę państwa, obecnie - odpowiadam na pana pytanie - zatrudnionych odpłatnie jest 30% więźniów, tj. ok. 20 tys. To jest mniej niż w ubiegłym roku. Ale dlaczego to jest mniej? Dlatego że udało nam się sporządzić właściwą i prawdziwą statystykę dotyczącą zatrudnienia. Wcześniej procentowo zatrudnionych było dużo więcej więźniów, ale dlatego, że ta statystyka, ta księgowość była sporządzona z dużą dozą fantazji. Jeden etat dzielony był nawet na siedmiu czy ośmiu więźniów. Oni pracowali na cząsteczki etatów jeden dzień w miesiącu, ale zatrudnionych mieliśmy 20 więźniów. Dzisiaj prostujemy te statystyki, chcemy pokazać, jak wygląda prawdziwy obraz tego, czym się zajmują więźniowie, jak pracują więźniowie. Proszę państwa, kilka informacji porządkujących. W tej chwili mamy w Polsce cztery państwowe przedsiębiorstwa, które funkcjonują jako przywięzienne zakłady pracy. Proszę państwa, to jest ogromnie ważne, żeby powiedzieć, że utworzenie takiego podmiotu ma z jednej strony na celu prowadzenie działań resocjalizacyjnych i właśnie danie pracy skazanym na karę pozbawienia wolności, a z drugiej strony jest cel ekonomiczny, czyli przedsiębiorstwo musi na siebie zarabiać, musi konkurować, musi spełniać stawiane przez odbiorców wymagania i jakościowe, i cenowe. Bardzo trudno jest te dwa cele spełniać. Jednocześnie, proszę państwa, te przedsiębiorstwa są zlokalizowane wewnątrz zakładów karnych. W ten sposób są naturalną bazą do tego, żeby zatrudniać skazanych. Firmy, które prowadzą te przedsięwzięcia... (Gwar na sali) Wicemarszałek Dorota Niedziela: Przepraszam, chwileczkę, pani minister. Pani poseł Lenartowicz, bardzo proszę... Bardzo słychać. To przeszkadza. Bardzo proszę, pani minister. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart: Te firmy są, tak jak powiedziałam, taką naturalną bazą do tego żeby zatrudniać skazanych. Proszę też zwrócić uwagę na to, że zatrudnienie skazanych odbywa się na bardzo konkurencyjnych warunkach. To są świetni pracownicy, ubezpieczeni przez zakład karny, ubrani przez zakład karny, wykarmieni przez zakład karny, doprowadzeni do pracy i odprowadzeni z powrotem. Im naprawdę zależy na tej pracy i zazwyczaj przedsiębiorcy bardzo chwalą pracę więźniów. Proszę państwa, myśmy zastali ogromną liczbę nieprawidłowości w tych przedsiębiorstwach, do sprzeniewierzenia środków publicznych o znacznej wartości. Mówimy tutaj o milionach złotych. Co zrobiliśmy na początku? Dyrektor generalny Służby Więziennej w lutym tego roku odwołał wszystkich dyrektorów, następnie w drodze konkursu, pomimo braku takiego obowiązku, powołał następców. Podam tylko kilka przykładów. W następstwie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa złożonego przez Centralne Biuro Antykorupcyjne, które pełniło kontrolę w związku z nieprawidłowościami w Pomecie-Wronki... To takie jedno z największych przedsiębiorstw. Pomet w ubiegłych latach poniósł największe straty. Postępowanie to dotyczy w tej chwili nadużycia uprawnień, niedopełnienia obowiązków, wyrządzenia szkody wielkich rozmiarów przez poprzednie kierownictwo Pometu. Warto podkreślić, że obecnie przygotowujemy również zawiadomienie do prokuratury w związku z ujawnieniem w wyniku audytu, że kierownictwo tego przedsiębiorstwa przekazywało nieprawdziwe dane na temat sytuacji finansowej przedsiębiorstwa: zawyżało wyniki, 12 mln zostało dopisane do wyniku przedsiębiorstwa. W Sieradzu, proszę państwa - to był wcześniej Rakon w Raciborzu - w związku z nieprawidłowościami skierowaliśmy do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa w sprawie nienależnych nagród dla kierownictwa tego przedsiębiorstwa. Obecnie jest tam prowadzona przez nasze ministerstwo kontrola. Polska grupa więzienna to największe z przedsiębiorstw Służby Więziennej. W tej chwili audyt kończy tam Centralny Zarząd Służby Więziennej. Już wcześniej wykryliśmy tam nieprawidłowości związane np. z remontem w budynku Prokuratury Krajowej przy ul. Postępu. W tej sprawie dyrektor generalny złożył zawiadomienie do organów ścigania. To był mazowiecki instytut gospodarki budżetowej Mazovia. Być może słyszeli państwo o Mazovii, która weszła w skład tej grupy więziennej i remontowała budynek prokuratury za wielkie miliony. W tej sprawie jest zawiadomienie. Strzelce Opolskie. W Strzelcach Opolskich właśnie kończymy naszą kontrolę, kontrolę ministerstwa. Strzelce Opolskie to był lider na rynku, z największymi dochodami, z największą liczbą zatrudnionych osób. Ta kontrola wyszła bardzo negatywnie. Jesteśmy na etapie przygotowywania zawiadomień do prokuratury. Podam państwu tylko jeden przykład: Strzelce Opolskie udzieliły pożyczki w wysokości 20 mln innemu przedsiębiorstwu zupełnie bez żadnych podstaw prawnych. Ta pożyczka nie została spłacona. Proszę państwa, na końcu chcę powiedzieć o jeszcze jednej rzeczy. Nie można tutaj nie wspomnieć o tym, od czego pan poseł zaczął, czyli o budowie hal produkcyjnych. Na budowę tych hal wydaliśmy 257 mln zł. Zgodnie z oczekiwaniami pomysłodawców chodziło o to, żeby przedsiębiorcy zatrudniali skazanych w ramach współpracy. Zatrudnienie było wspierane środkami z FAZ-u, czyli funduszu aktywizacji zawodowej. Tymczasem udało się uruchomić jedynie 44 z nich. Pracowało w nich 2 tys. skazanych. 55 hal - 2 tys. skazanych. Innymi słowy, wydano przeszło 1 mld zł, a więźniowie w tej chwili pracują odpłatnie przede wszystkim przy pracach porządkowych w więzieniu. Nie w halach produkcyjnych, nie w przedsiębiorstwach, ale przede wszystkim w więzieniu: przy pracach porządkowych, przy rozdawaniu posiłków, przy sprzątaniu terenu więzienia. Proszę państwa, te kontrole trwają. One są bardzo trudne, bo są wielowątkowe i prowadzone przez różne organy. Staramy się zebrać wyniki tych wszystkich kontroli. Cztery zawiadomienia już zostały przez nas skierowane do prokuratury. To nie jest koniec. Bardzo dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia