Tadeusz Samborski

10. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (16-07-2026) 15. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych o poselskich projektach uchwał: - w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach; - w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na Kresach Wschodnich przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947; - w sprawie uczczenia 83. rocznicy zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich (druki nr 2646, 2653, 2678 i 2770). Poseł Sprawozdawca Tadeusz Samborski: Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych sprawozdanie o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na Polakach, druk nr 2646, o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na Kresach Wschodnich przez nacjonalistów ukraińskich w latach 1939-1947, druk nr 2653, i o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 83. rocznicy zbrodni ludobójstwa dokonanej na Polakach przez nacjonalistów ukraińskich, druk nr 2678. Marszałek Sejmu przesłał do Komisji Spraw Zagranicznych do pierwszego czytania ww. projekty. Pierwsze czytanie na posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych odbyło się 2 lipca br. W wyniku dyskusji ustalono, że bazowym projektem, skoro wpłynęły trzy, będzie projekt zawarty w druku nr 2653. Wpłynęło również siedem wniosków mniejszości. Te wnioski są załącznikiem do tego sprawozdania. Główne tezy uchwały w sprawie uczczenia pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej przez nacjonalistów ukraińskich, którą mam zaszczyt zaprezentować w imieniu komisji, są następujące. W 83. rocznicę apogeum składamy hołd wszystkim ofiarom tych zbrodni. Godny podkreślenia jest fakt, że większość z tych ofiar stanowili bezbronni mieszkańcy wsi i miast, cywile, którzy byli mordowani w okrutny sposób przez oprawców z OUN-UPA, SS-Galizien i innych formacji nacjonalistycznych uczestniczących w zbrodniach. Sejm Rzeczypospolitej w tej uchwale składa także hołd wszystkim tym, którzy bronili mordowanych obywateli Rzeczypospolitej, szczególnie żołnierzom Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich i spontanicznie organizowanej samoobrony. Pragnę też podkreślić, że w uchwale znajdują się bardzo wyraźnie zaznaczone wyrazy wdzięczności i szacunku dla tych wszystkich szlachetnych i sprawiedliwych Ukraińców, którzy z narażeniem życia, często poświęcając swoje życie, ratowali swoich mordowanych sąsiadów. W uchwale podkreślamy również znaczenie rozpoczętego procesu poszukiwań, ekshumacji i godnego pochówku. Podkreślamy jednocześnie w tej uchwale, że to działanie ma charakter uniwersalny, humanitarny i w żaden sposób nie może być uwarunkowane czynnikami politycznymi. Wyrażamy też uznanie dla wszystkim tych, którzy prowadzą prace poszukiwawcze i ekshumacyjne w bardzo trudnych warunkach, jakie w tej chwili panują na Ukrainie. Wyrażamy też uznanie dla wszystkich strażników pamięci o ofiarach ludobójstwa. Mamy w tej uchwale na uwadze działaczy społecznych, członków stowarzyszeń kresowych, organizatorów uroczystości rocznicowych, pracowników prasy, mediów, artystów, naukowców, badaczy, wszystkich tych, którzy swoją działalnością społeczną i publiczną utrwalają pamięć o tych ofiarach. Jednocześnie bardzo wyraźnie w uchwale stwierdzamy, że potępiamy próby relatywizacji prawdy o zbrodni. Przecież w celu podtrzymania pamięci o ówczesnych wydarzeniach Sejm Rzeczypospolitej w 2016 r. przyjął uchwałę o narodowym dniu pamięci ofiar, a w ubiegłym roku Sejm Rzeczypospolitej podniósł to do rangi ustawy, ustanawiając właśnie narodowy dzień pamięci ofiar ludobójstwa. Jednocześnie Sejm wzywa wszystkich uczestników życia publicznego i autorów prac historycznych i publicystów do nieulegania pokusie relatywizowania zbrodni ludobójstwa i zakłamywania historii, a także do hołdowania zasadzie, że fałszywa historia jest matką fałszywej polityki, a ta prowadzi do tragicznych powtórek, czego mądre narody powinny unikać. Na koniec pragnę zwrócić również uwagę, że w tej uchwale jest zawarte bardzo ważne przesłanie: Sejm potwierdza niezłomną wolę zgodnego i przyjacielskiego współżycia z narodem ukraińskim, odwołując się do przesłania i wskazań Ojca Świętego Jana Pawła II, papieża, według którego dzięki oczyszczeniu pamięci historycznej wszyscy będą gotowi stawiać wyżej to, co łączy, a nie to, co dzieli. Uchwała kończy się hasłem: Cześć wszystkim ofiarom zbrodni wołyńskiej i wieczna o nich pamięć. W imieniu Komisji Spraw Zagranicznych wynoszę o przyjęcie projektu uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Przebieg posiedzenia