Marcin Józefaciuk

10. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (16-07-2026) 9. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie dnia 23 lutego 2026 r. (druki nr 2667 i 2744). Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony): Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Umowa słusznie chroni osoby, które legalnie pracowały i odprowadzały składki w Polsce oraz Albanii. Ratyfikujemy jednak dokument, który ma obowiązywać przez wiele lat, dlatego chciałbym zadać osiem pytań dotyczących nie jego deklarowanego celu, lecz praktycznego wykonania. Po pierwsze, czy rząd przedstawi zaktualizowaną prognozę kosztów na pierwsze 3 i 5 lat obowiązywania umowy, obejmującą wariant niski, podstawowy i wysoki oraz osobno koszty emerytur, rent, świadczeń krótkoterminowych i zasiłków dla bezrobotnych? Obecne wyliczenia odwołują się także do okresu, w którym umowa najprawdopodobniej nie będzie jeszcze obowiązywała. Po drugie, jakie dokładnie środki techniczne i organizacyjne będą stosowane przy przekazywaniu danych do Albanii, w szczególności w zakresie szyfrowania, kontroli dostępu, rejestrowania operacji, dalszego przekazywania danych i terminów zgłaszania naruszeń? Który polski organ będzie kontrolował przestrzeganie tych zasad? Po trzecie, według jakich kryteriów właściwy organ będzie wyrażał zgodę na przedłużenie delegowania z 24 do 48 miesięcy? W jaki sposób będzie sprawdzane, czy przedsiębiorstwo faktycznie prowadzi działalność w państwie wysyłającym, a pracownik nie zastępuje innej osoby, której okres delegowania się zakończył? Po czwarte, umowa pozwala właściwym władzom uzgadniać wyjątki od zasad dotyczących właściwego ustawodawstwa w interesie osób lub grup. Czy rząd opublikuje kryteria udzielania takich wyjątków, ich liczbę i uzasadnienia, aby ograniczyć ryzyko uznaniowości? Po piąte, jak będzie wyglądała weryfikacja wypadków przy pracy i chorób zawodowych, gdy praca lub narażenie występowały w obu państwach? Jakie dokumenty medyczne i zawodowe będą uznawane oraz w jakim terminie instytucje powinny zakończyć postępowanie? Pytanie jest szczególnie istotne, ponieważ znaczną część zainteresowanych stanowią mężczyźni pracujący w budownictwie, transporcie i przemyśle. Po szóste, skoro umowa nie obejmuje rzeczowych świadczeń zdrowotnych, w jaki sposób pracownicy delegowani i osoby prowadzące działalność zostaną poinformowani o konieczności zapewnienia sobie prawa do leczenia? Czy informacje te trafią również do pracodawców, urzędów pracy, OHP oraz - w ramach doradztwa zawodowego - do młodych osób kończących szkoły branżowe i technika? Po siódme, jaki mechanizm zostanie zastosowany, jeżeli konsultacje i negocjacje między Polską a Albanią nie doprowadzą do rozstrzygnięcia sporu dotyczącego interpretacji umowy? Czy przewidziano procedurę eskalacji, termin zakończenia konsultacji lub możliwość wykorzystania niezależnego arbitrażu? Po ósme, czy rząd zobowiąże się do przedstawiania Sejmowi corocznej informacji o wykonaniu umowy, obejmującej liczbę przyznanych i odmówionych świadczeń, ich koszty, liczbę delegowań i przedłużeń, wykryte nadużycia, odzyskane kwoty oraz przypadki naruszenia ochrony danych? Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poparcie dla ratyfikacji nie powinno oznaczać wystawienia rządowi czeku in blanco. Proszę o konkretne odpowiedzi dotyczące kosztów, kontroli delegowania, ochrony danych i rzeczywistych praw pracowników. Od jakości wykonania tej umowy zależy, czy będzie ona narzędziem ochrony uczciwie pracujących ludzi, czy kolejnym dokumentem dobrze wyglądającym jedynie na papierze. Dziękuję. Przebieg posiedzenia