Andrzej Szejna

10. kadencja, 62. posiedzenie, 2. dzień (16-07-2026) 9. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym, podpisanej w Warszawie dnia 23 lutego 2026 r. (druki nr 2667 i 2744). Poseł Andrzej Szejna (tekst niewygłoszony): Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Lewicy pozytywnie ocenia rządowy projekt ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym. W naszej ocenie jest to rozwiązanie potrzebne. Porządkuje ono zasady ochrony osób, które w swoim życiu zawodowym są związane zarówno z Polską, jak i z Albanią. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisja Spraw Zagranicznych rekomendują przyjęcie projektu bez poprawek i po analizie dokumentów uważamy tak samo. Z uzasadnienia projektu wynika, że zawarcie tej umowy ma przede wszystkim usunąć problemy wynikające z braku dwustronnych regulacji w zakresie zabezpieczenia społecznego. Dzisiaj osoby pracujące lub mieszkające w obu państwach mogą napotykać trudności przy ustalaniu prawa do świadczeń, ponieważ okresy ubezpieczenia przebyte w Polsce i Albanii nie zawsze mogą być uwzględniane łącznie. W naszej ocenie właśnie na takie praktyczne problemy powinno odpowiadać dobre ustawodawstwo. Rolą państwa jest tworzenie takich rozwiązań, które zapewniają obywatelkom i obywatelom bezpieczeństwo socjalne również wtedy, gdy ich życie zawodowe nie ogranicza się do jednego kraju. Nieprzypadkowo w uzasadnieniu projektu przypomniano, że prawo do zabezpieczenia społecznego jest jednym z podstawowych praw człowieka. Projekt odwołuje się w tym zakresie do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych oraz Europejskiej Karty Społecznej. Wskazano również, że prawo to znajduje swoje umocowanie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z naszego punktu widzenia jest to niezwykle istotne. Zabezpieczenie społeczne jest nie przywilejem, ale elementem ochrony praw obywateli, i to właśnie w taki sposób należy patrzeć na rozwiązania proponowane w tej umowie. Pozytywnie oceniamy również, że umowa została oparta na podstawowych zasadach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Szczególnie ważna jest zasada równego traktowania, zgodnie z którą osoby objęte zakresem umowy będą korzystać z takich samych praw i podlegać takim samym obowiązkom jak obywatele drugiej umawiającej się strony. Z naszego punktu widzenia jest to rozwiązanie, które wzmacnia poczucie bezpieczeństwa i eliminuje ryzyko nierównego traktowania osób objętych systemem zabezpieczenia społecznego. Równie istotna jest zasada sumowania okresów ubezpieczenia. Dzięki niej okresy przepracowane i ubezpieczone w obu państwach będą mogły zostać uwzględnione przy ustalaniu prawa do świadczeń. W praktyce oznacza to, że osoby, które wykonywały pracę zarówno w Polsce, jak i w Albanii, nie będą traciły możliwości uzyskania świadczeń tylko dlatego, że ich aktywność zawodowa była podzielona pomiędzy dwa państwa. W naszej ocenie jest to jedno z najważniejszych rozwiązań zawartych w tej umowie. Dobre jest również zachowanie możliwości transferu świadczeń do państwa zamieszkania w przypadkach przewidzianych umową. Jest to konsekwencja zasady zachowania praw nabytych i rozwiązanie, które zapewnia większą stabilność sytuacji osób korzystających z systemów zabezpieczenia społecznego obu państw. Projekt określa również zakres świadczeń objętych umową. Obejmuje ona m.in. świadczenia z tytułu choroby i macierzyństwa, emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, świadczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty rodzinne, zasiłki pogrzebowe oraz zasiłki dla bezrobotnych. Jednocześnie umowa reguluje zasady ustalania właściwego ustawodawstwa dla osób wykonujących pracę w obu państwach, w tym pracowników delegowanych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz innych kategorii osób wskazanych w umowie. W naszej ocenie są to rozwiązania, które zwiększają przejrzystość przepisów i ułatwiają ich stosowanie w praktyce. Warto również zwrócić uwagę, że z uzasadnienia jednoznacznie wynika, iż umowa nie ma charakteru migracyjnego i nie zmienia zasad dostępu do polskiego rynku pracy. Jej celem jest wyłącznie koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego oraz ochrona praw osób, które legalnie podlegają tym systemom. To ważne rozróżnienie, które zostało wyraźnie wskazane przez projektodawcę. Wysoka Izbo! W naszej ocenie przedłożony projekt ustawy o ratyfikacji umowy stanowi potrzebne i racjonalne rozwiązanie. Wzmacnia ochronę praw osób ubezpieczonych, porządkuje współpracę między Polską i Albanią w zakresie zabezpieczenia społecznego oraz eliminuje problemy wynikające z braku odpowiednich regulacji. Klub Lewicy poprze projekt ustawy o ratyfikacji tej umowy. Dziękuję. Przebieg posiedzenia