Aleksandra Kot

10. kadencja, 19. posiedzenie, 3. dzień (11-10-2024) 13. punkt porządku dziennego: Informacja o działalności Rzecznika Praw Obywatelskich oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w 2023 r. wraz ze sprawozdaniem Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka (druki nr 621 i 696). Poseł Aleksandra Kot: Pani Marszałek! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! Informacja rzecznika praw obywatelskich zawiera, po pierwsze, diagnozę stanu ochrony praw i wolności człowieka, po drugie, obszerne opisy działań podejmowanych przez rzecznika i, po trzecie, receptę na poprawę stanu ochrony praw obywatelskich. W zasadzie już na pierwszych stronach tej informacji znajdziemy jeden z kluczowych wniosków. Kryzys ustrojowy zapoczątkowany zmianą procedury wybierania członków do Krajowej Rady Sądownictwa, pogłębiony przez wprowadzane zmiany w funkcjonowaniu sądów powszechnych, administracyjnych, Sądu Najwyższego, upolitycznienie Trybunału Konstytucyjnego, podważył niezależność władzy sądowniczej. A gwarancją ochrony praw i wolności człowieka jest właśnie niezależność sądownictwa. Cytując za rzecznikiem, jest jedno jasne rozwiązanie. Funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego wymaga przeprowadzenia zasadniczych zmian prawodawczych w celu dostosowania do standardów międzynarodowych oraz konstytucyjnych. Niestety mimo starań koalicji rządzącej, by uregulować status Trybunału Konstytucyjnego i tym samym zakończyć kryzys wokół tego organu, prezydent Andrzej Duda nie zdecydował się na podpisanie ustaw, odsyłając je do organu, którego właśnie Trybunałem Konstytucyjnym nazwać już nie możemy. Ponadto informacja rzecznika porusza kwestie przeprowadzonych reform prawa karnego i zawiera krytyczne stanowisko chociażby co do przepisów dopuszczających skazanie na tzw. bezwzględne dożywotnie pozbawienie wolności, które weszły w życie w ubiegłym roku. W informacji poruszona została również kwestia stosowania w sposób długotrwały instytucji tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym. Jest to z pewnością jedna z najważniejszych kwestii, jedno z wyzwań stojących również przed parlamentem. Informacja rzecznika porusza również działania, które podejmuje rzecznik w celu ochrony praw i wolności człowieka, chociażby ochrony przed dyskryminacją. I tutaj na szczególne wymienienie zasługuje działalność rzecznika w celu wyeliminowania z obiegu prawnego samorządowych uchwał tzw. przeciwko ideologii LGBT. To właśnie m.in. z inicjatywy rzecznika uchylone zostały już wszystkie takie uchwały. Ostatnia część informacji to postulaty zmian w prawie. Te postulaty musimy traktować jako szczególnie cenne, bo nie dość, że sformułowane przez ekspertów, to jeszcze sformułowane przez osoby, przez urząd, który jest tak blisko obywateli i doskonale wie, jakich zmian w prawie potrzebujemy. Nie sposób odnieść tutaj do wszystkich kwestii, które zostały poruszone w tej informacji. Należy jednak z całą pewnością stwierdzić, że ta obszerna informacja pokazuje ogrom pracy włożonej w ochronę praw i wolności człowieka w Polsce. Kierunki, które wskazuje nam ta informacja, to z pewnością te, w których musimy podążać. Za ten ogrom pracy zarówno rzecznikowi, jak i jego zastępcom oraz wszystkim pracownikom należą się ogromne podziękowania. Dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia