Piotr Borys

10. kadencja, 64. posiedzenie, 1. dzień (02-09-2026) 8. punkt porządku dziennego: Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2865 i 2865-A). Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Piotr Borys: Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić założenia ustawy o usługach hotelarskich oraz usługach pilotów wycieczek i przewodników turystycznych oraz niektórych innych ustaw w przedmiocie związanym z najmem krótkoterminowym wraz z autopoprawką. Jak państwo wiecie, obszar regulacji najmu krótkoterminowego stanowi ogromne wyzwanie dla wszystkich państw Unii Europejskiej i stanowi też pewne zjawisko społeczne, które w zależności od nasilenia ruchu turystycznego rozwija się z różną intensywnością. Dlatego na poziomie Unii Europejskiej powstało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego z 2024 r., które wprost wskazało pewne obowiązki dotyczące regulacji najmu krótkoterminowego na poziomie wszystkich państw Unii Europejskiej i dokładnie to rozporządzenie, tzw. STR, stało się podstawą regulacji w obszarze najmu krótkoterminowego. W całej Unii Europejskiej, podobnie jak u nas, co jest przedmiotem podstawowym tej ustawy, nastąpi obowiązek rejestracji całego najmu krótkoterminowego poprzez wpis - w naszym przypadku do Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych. Mówiąc wprost, w Polsce, podobnie jak we wszystkich pozostałych państwach Unii Europejskiej, aby ktoś mógł prowadzić najem krótkoterminowy, musi uzyskać stosowny wpis. To jest podstawa tego rozporządzenia. To jest niezwykle istotne, aby, po pierwsze, walczyć z szarą strefą, która nie tylko w Polsce jest stosunkowo duża, i przede wszystkim cywilizować najem krótkoterminowy. A więc podstawową regulacją w przedmiocie tej ustawy jest obligatoryjność wpisu. Wtedy dokładnie wpis będzie jawny i wszyscy dokładnie będą wiedzieli, czy obok nas, w przypadku sąsiada, jest prowadzony najem krótkoterminowy, czyli legalna działalność w obszarze najmu krótkoterminowego. To jest przedmiotem naszej ustawy. To jest, tak jak wspomniałem, podstawowa regulacja. Po drugie, w ustawie przewidujemy definicję usług hotelarskich i przedsiębiorcy. To jest niezwykle ważne, aby zdefiniować, czym jest najem krótkoterminowy. Więc jest to usługa, która trwa niedłużej niż 30 dni. Chodzi o jasne granice pomiędzy najmem krótkoterminowym a najmem długoterminowym. Po trzecie, to, co jest także elementem rozporządzenia, to są sankcje za naruszenie przepisów rozporządzenia. Czyli jeżeli ktoś prowadzi działalność bez wpisu, będzie podlegał wysokim karom, nawet do 50 tys. zł. Ma to zniwelować do zera szarą strefę. Przypomnę również, że w przypadku najmu krótkoterminowego wyłącznie te podmioty, które mają wpis i stosowny numer, będą mogły być rejestrowane na platformach, które sprzedają najem krótkoterminowy. Czyli tam się nie pojawi za chwilę żaden podmiot, który nie ma stosownego wpisu w tym obszarze. Kolejny element, niezwykle istotny, dotyczy kwestii zapewnienia praw mieszkańców. Otóż w naszym projekcie, zresztą bardzo szeroko konsultowanym w ramach procedury rządowej, pojawiają się uprawnienia mieszkańców, wspólnoty, spółdzielni mieszkaniowych do inicjowania kontroli. Czyli te kontrole są w głównej mierze przyporządkowane w obszarze trzech kluczowych zagadnień, które mogą mieć wpływ na sąsiadów i na jakość tej przestrzeni, która głównie graniczy z przestrzenią mieszkalną. Można inicjować kontrolę w zakresie PPOŻ, można inicjować kontrolę w zakresie bezpieczeństwa, ale także w zakresie przepisów sanitarnych. To jest niezwykle istotne, aby uregulować, usankcjonować i zbalansować tę część działalności najmu krótkoterminowego, który funkcjonuje w obszarze mieszkalnym. Niezwykle ważne uprawnienie, wcześniej takiego uprawnienia nie było. Jedno z najważniejszych uprawnień, które zostały określone, to możliwość wykreślenia z prowadzenia takiej działalności najmu krótkoterminowego podmiotów, odnośnie do których są zgłaszane istotne naruszenia porządku publicznego. Przewidzieliśmy w tej ustawie, także na prośbę samorządu, że w przypadku trzykrotnego naruszenia porządku publicznego i hałasu zgłoszonych do stosownych organów w ciągu pół roku gmina na wniosek wspólnoty, spółdzielni lub mieszkańców, którzy to inicjują, może wykreślić uciążliwy podmiot. To jest niezwykle istotne. Taki podmiot jest wykreślony na rok z rejestru. To jest, proszę państwa, zapewnienie absolutnie tej równowagi. Jeżeli pojawiają się częste naruszenia porządku publicznego, głównie jeżeli chodzi o hałas, naruszenia ciszy nocnej, wówczas następuje stwierdzenie tego faktu i wykreślenie przez burmistrza, wójta lub prezydenta takiego podmiotu na rok po to, aby mieszkańcy mieli odpowiednie zapewnienie tych stosunków dobrosąsiedzkich i porządku. Kolejny element, który przewidujemy, to regulaminy porządkowe, które mają wesprzeć nie tylko bezpieczeństwo, ale także zapewnić klientowi stosowne uprawnienia. To przede wszystkim, szanowni państwo, określenie ciszy nocnej, którą też sankcjonujemy, której naruszenie może być podstawą do interwencji. W regulaminach przewidujemy m.in. powtórzenie ustawy lex Kamilek, bo ona funkcjonuje w stosunku do usług hotelarskich. Jest taki obowiązek w stosunku do ochrony nieletnich. W regulaminie mówimy także o kontakcie z osobą uprawnioną do kontaktu z klientem. Bardzo często jest tak, że klienci w obecnym stanie prawnym, kiedy mają najem, nie mają się do kogo dodzwonić, nie ma żadnego kontaktu do osoby uprawnionej. To jest kwestia bezpieczeństwa, to jest kwestia sankcjonowania tego, czy usługa jest taka sama jak w ofercie. Bardzo często do tej pory dochodziło do sytuacji, że o tej samej godzinie, w tym samym miejscu pojawiało się kilku klientów, bo system sprzedażowy przez nieuczciwych sprzedawców także tak działał. Porządkujemy te rzeczy także na wniosek klientów, obywateli, którzy powszechnie korzystają z najmu krótkoterminowego, który wspiera rozwój turystyki i stanowi istotny impuls do tego, aby uzupełnić usługi hotelarskie. Kolejna rzecz, na którą odpowiadamy w wyniku konsultacji i wsłuchania się w głosy różnych stron: chcemy także dać znaczące uprawnienia samorządom. Samorządy w Polsce, proszę państwa, otrzymają możliwości elastycznego kierowania strefami w obszarze najmu krótkoterminowego. Będą mogły ograniczać w zakresie przedmiotowym i podmiotowym funkcjonowanie najmu krótkoterminowego, oczywiście pod warunkiem że wystawią stosowną uchwałę do konsultacji i będzie to poprzedzone określonymi analizami. Podam taki najbardziej istotny przykład, który wyłonił się w ramach konsultacji. Burmistrz Zakopanego stwierdził, że właściwie Zakopane wyludnia się, ubywa tych rodowitych mieszkańców, dlatego że ceny są tak wysokie, że wypierają tak naprawdę mieszkańców, a ma duże przestrzenie, tereny zielone, niezabudowane i chciałby dokładnie w tych miejscach zainwestować w budownictwo mieszkaniowe bez najmu krótkoterminowego. Wtedy ceny nie wynosiłyby kilkudziesięciu tysięcy za metr kwadratowy, ale 5-7 tys. zł, tak jak na rynku usług. To jest niezwykle istotne, szczególnie w tego typu miejscowościach, które skoncentrowane są na turystyce, aby także uprawieniem gminy była możliwość decydowania o strefach częściowego lub całościowego wyłączenia danych przestrzeni miasta lub też wydawania innych regulacji, gdy gmina uzna, że warto to robić. Takie sytuacje mają miejsce już w krajach Unii Europejskiej: m.in. w Paryżu czy w Amsterdamie są czasowe wyłączenia. Jest to uprawnienie gmin - bardzo istotne, ważne, odpowiedzialne z koniecznością konsultacji. Przewidujemy, szanowni państwo, że ten przepis wejdzie w życie według propozycji od 1 stycznia 2028 r., mniej więcej rok po wejściu w życie ustawy. Wejście w życie potencjalnego ograniczenia, to jest oczywiście fakultatywne prawo gminy, będzie następowało pół roku od momentu podjęcia takiej decyzji, po to, żeby dać szansę podmiotowi na to, aby mógł wycofać swój najem krótkoterminowy - jeżeli oczywiście taka decyzja o ograniczeniu najmu krótkoterminowego zapadnie po stronie gminy. Przypomnę raz jeszcze: przepis ten ma wejść w życie od 1 stycznia 2028 r., a jego skutek w przypadku decyzji o ograniczeniu będzie obowiązywał pół roku po wprowadzeniu takiego ograniczenia. A więc dajemy także szansę na to, aby podmioty mogły się do tego przygotować. Czy gminy będą z tego korzystały? Nie wiemy, ale otrzymają na pewno takie uprawnienie, z którego będą mogły skorzystać. Kolejna rzecz, niezwykle istotna, to danie również kompetencji wspólnotom oraz spółdzielniom do decydowania o potencjalnym zakazie najmu krótkoterminowego. Jeżeli wspólnota albo spółdzielnia zdecyduje się na takie uprawnienie, na podstawie kompetencji ustawowych będzie mogła zakazać prowadzenia działalności w całości lub w części terytorium, na którym funkcjonuje dana wspólnota lub spółdzielnia. Przewidujemy tutaj, po pierwsze, decyzje, które są związane z przedmiotem określonych głosowań. W przypadku wspólnoty będzie to ustawa o własności lokali. Decyzja będzie musiała być podjęta większością głosów według wielkości udziału w nieruchomości, bo może być tak, że ktoś ma np. dwa albo trzy lokale. Sankcjonujemy tutaj w pełni ustawę o własności lokali. W przypadku spółdzielni decyzja będzie mogła być podjęta przez walne zgromadzenie spółdzielni większością głosów przy obecności połowy podmiotów uprawnionych. Tak że z uwagi na zakaz jest to dosyć istotna regulacja, dlatego dajemy takie progi wynikające z ustawy dotyczących spółdzielni, aby decydowało o tym walne zgromadzenie większością głosów przy obecności połowy podmiotów. Uważamy, że te regulacje, które stanowią przedmiot ustawy wraz z autopoprawką, odpowiadają na większość wyzwań, które były sygnalizowane w czasie debat parlamentarnych. Będziemy o tym wszystkim rozmawiać także na poziomie komisji. Niezwykle istotny jest charakter przepisów przeciwpożarowych, które zostały uzgodnione z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji. One także pozwolą na to, aby tymi warunkami bezpieczeństwa minimum, które trzeba spełnić, będą czujki oraz gaśnice. Te regulacje są w szczegółach opisane w projekcie tej ustawy. Chcemy z jednej strony odnieść się z szacunkiem do wszystkich tych, którzy zainwestowali w najem krótkoterminowy, bo oczywiście absolutnie wspiera rozwój polskiej turystyki, a jednocześnie dać uprawnienia wspólnotom, spółdzielniom, gminom, aby mogły uzyskać zdolności do regulacji dotyczących najmu, wiedząc i ufając, że będą to decyzje najbardziej odpowiedzialne, najbardziej przemyślane, najbardziej uzasadnione. Chodzi o to, aby sankcjonować prawo mieszkańców do współdecydowania, ale również do tego, aby opisać właściwie to zjawisko, jakim jest najem krótkoterminowy, ze wszystkimi niezwykle pozytywnymi stronami, bo przecież większość Polaków korzysta z najmu krótkoterminowego, często obniżając koszty pobytów wakacyjnych czy weekendowych, i pogodzić je z jednoczesnym prawem mieszkańców do współdecydowania. Dziękuję za tę część prezentacji. Jesteśmy gotowi na udzielanie odpowiedzi i bardzo dziękujemy wszystkim za głosy, które padały w czasie szerokich konsultacji. Bardzo dziękuję. Przebieg posiedzenia