Wiesław Leśniakiewicz

10. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (26-06-2025) 31. punkt porządku dziennego: Pytania w sprawach bieżących. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz: Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziękuję za to pytanie, które dotyczy ważnego aspektu związanego z budowaniem odporności państwa, w tym zapewnienia właściwych źródeł finansowych na zadania, które zostały nałożone przez parlament poprzez przyjęcie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. Oczywiście muszę przyznać, że program ochrony ludności jest takim bardzo komplementarnym, szerokim podejściem do całego zagadnienia budowania tejże odporności. Jeśli chodzi o zapewnienie właściwych źródeł finansowych, to zakładano, iż na to zadanie będzie przeznaczać się 0,3% produktu krajowego brutto każdego roku, a miało się ono składać jak gdyby z takich trzech kluczowych odniesień. Chodzi o środki, które są w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych, również wojewodów, przeznaczone na szeroko rozumianą ochronę przeciwpożarową. To również środki przeznaczone z części dla ministra zdrowia w odniesieniu do kwestii związanych z ratownictwem medycznym. Trzeci obszar wsparcia finansowego to są te źródła, które pochodzą z części dotyczącej obrony narodowej, środki głównie przeznaczone na rozwój infrastruktury z przeznaczeniem dla samorządów lokalnych. I otóż 27 maja 2025 r. Rada Ministrów przyjęła pierwszy program ochrony ludności na okres 2 lat, zapewniając określone źródła, wskazując zadania, na które środki z tych źródeł finansowych będą rokrocznie przeznaczane i na które te środki będą dystrybuowane w pierwszej kolejności. Program oczywiście został uzgodniony z ministrem obrony narodowej i przewodniczącym Komitetu do Spraw Pożytku Publicznego oraz zaopiniowany przez Rządowy Zespół Ochrony Ludności i komisję wspólną rządu i samorządu. Ten element był dosyć kluczowy z punktu widzenia właśnie tego, że gros środków finansowych musi być przeznaczone na wsparcie samorządów lokalnych. Zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o ochronie ludności w terminie do 60 dni od dnia zatwierdzenia programu, na wspólny wniosek ministra obrony narodowej i ministra spraw wewnętrznych, minister właściwy do spraw finansów przesunie środki dla odpowiednich dysponentów budżetu, w tym głównie do dyspozycji wojewodów, bowiem oni będą budowali strategię rozwoju i wspierania samorządów lokalnych, w formie dotacji celowych przeznaczonych na wykonanie poszczególnych powinności. Program określa kluczowe kierunki i działania w sześciu obszarach. Pierwszy obszar, o który pani poseł pytała, stanowią obiekty zbiorowej ochrony. Patrząc na to systemowo, chcielibyśmy, żeby właściwie w pierwszych latach te środki były przeznaczane na odbudowę, rekonstrukcję tych obiektów zbiorowej ochrony, które kiedyś były budowane, zwłaszcza w latach 60., kiedy faktycznie przy okazji budowania wielu obiektów budowano części schronowe czy też związane z ukryciami. Czyli pierwsze 2 lata to głównie odtworzenie infrastruktury, która już była, jak również przystosowanie niektórych miejsc, które ewentualnie były budowane w poprzednich latach, choćby nawet garaży podziemnych, doprowadzenie do stosowania ich jako miejsc doraźnego schronienia. Temu będą również służyły przygotowywane i w końcowej wersji już opracowywane rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia czy też ukrycia i schrony. Kolejny obszar jest związany z zabezpieczeniem logistycznym i zapewnieniem ciągłości dostaw. Ten obszar będzie również mocno wspierany w tych najbliższych latach, co wynika z tego, że mamy potrzebę tworzenia lokalnych magazynów wsparcia obywateli, bowiem ustawodawca przyjął takie założenie, że każdy samorząd powinien mieć możliwość utrzymania zasobów niezbędnych dla mieszkańców swojego regionu przynajmniej przez 3 doby. Trzeci obszar to utrzymanie i rozwój podmiotów ochrony ludności i organizacji pozarządowych, w tym krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, Państwowego Ratownictwa Medycznego i jednostek ochrony przeciwpożarowej. To oczywiście ta sfera, która przede wszystkim przynależy ministrowi spraw wewnętrznej. Ona jest realizowana m.in. poprzez środki już dystrybuowane w ramach krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, wsparcia ochotniczych straży pożarnych czy też rozwoju Państwowej Straży Pożarnej. Kolejnym obszarem zawartym w tymże programie jest edukacja i szkolenie oraz baza i zaplecze szkoleniowe. W tym komponencie, muszę przyznać, zrealizowano już szereg szkoleń, bowiem do końca czerwca - czyli właściwie jest tu jeszcze kilka dni - byliśmy zobowiązani do przeprowadzenia szkoleń w odniesieniu do personelu zarządzającego, czyli właściwie organów ochrony ludności. Takie szkolenia były realizowane we współpracy z Akademią Pożarniczą, przeszkoleni zostali m.in. wszyscy starostowie, wojewodowie, marszałkowie i ministrowie. Ten element się kończy nawet w dniu dzisiejszym w odniesieniu do podmiotów na poziomie samorządowym. Oczywiście wojewodowie również przeprowadzali szkolenia skierowane do wójtów. Kolejne obszary stanowią bezpieczna łączność oraz poprawianie systemu alarmowania i ostrzegania, a także korpus obrony cywilnej... Patrzę, że mi czas ucieka. Odnosząc się do pytania dotyczącego ewidencji obiektów zbiorowej ochrony: wiemy, że ta ewidencja jest ułomna. Dlatego też komendant główny został zobligowany do przyjęcia w terminie do 12 miesięcy od przyjęcia ustawy nowego podejścia do ewidencji obiektów zbiorowej ochrony. Będzie przygotowana nowa aplikacja, ale ta aplikacja będzie zapewniana praktycznie w każdej sytuacji, kiedy pojawi się nowy obiekt, który ma służyć ochronie ludności. W tej aplikacji znajdą się zarówno obiekty takie jak schrony, ukrycia, ale również miejsca doraźnego schronienia, tak żeby dla mieszkańców były dostępne informacje, gdzie tego typu obiekty będą. (Dzwonek) Taka prawdziwa mapa w sensie wizualnym ukaże się dopiero na koniec tego roku. I tak to wygląda na dziś. Przebieg posiedzenia