Monika Horna-Cieślak

10. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (26-06-2025) 33. punkt porządku dziennego: Informacja o działalności Rzecznika Praw Dziecka za rok 2024 oraz uwagi o stanie przestrzegania praw dziecka w Polsce wraz ze sprawozdaniem Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży, Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druki nr 1162 i 1353). Rzecznik Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak: Bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu. Jako rzeczniczka praw dziecka chciałabym jeszcze raz podkreślić, że dzieci nie mają barw politycznych i każde dziecko zasługuje na szacunek. (Oklaski) Nie zgadzam się na segregowanie dzieci i nie zgadzam się na to, żeby dzieci były traktowane w taki sposób. Chciałabym państwu powiedzieć, że dzisiejsze posiedzenie oglądają młodzi ludzie i dostaję od nich sygnały. Przeczytam jedną wiadomość, którą kieruję do państwa, parlamentarzystów, którzy dzisiaj jesteście na sali i którzy zabieraliście głos: Szanowni państwo, my, młodzi ludzie zdecydowanie sprzeciwiamy się szczuciu oraz mowie nienawiści bez tła merytorycznego. Szacunek do drugiego człowieka rozpoczyna się w nim samym. Apelujemy o kulturę wypowiedzi, estetykę słów i uważność na ich dobro. Nie dajecie nam dobrego przykładu. Jesteśmy jako młode pokolenie zażenowani. Przejdę teraz do odpowiedzi na pytania. Nie dajecie państwo dobrego przykładu młodym ludziom. (Oklaski) Po pierwsze, jeżeli chodzi o sprawę 4-miesięcznego dziecka, Oskara, to w tej sprawie otrzymałam informację 19 maja, w momencie kiedy dziecko było martwe. Wcześniej o tym nie wiedziałam. W trybie natychmiastowym, już 20 maja wystąpiliśmy do Policji i do WCPR z prośbą o wyjaśnienia, co się wydarzyło. Na początku nie mieliśmy całości informacji, byliśmy informowani tylko o tym, że dziecko zmarło. W trybie pilnym dowiedzieliśmy się o dodatkowych szczegółach i ja jako jedyna, oprócz określonych służb, jestem w kontakcie z rodziną. W dniu dzisiejszym, dzięki interwencji mojego biura mama dzieci opuściła zakład karny. Mama jest na wolności. Myślę, że wszyscy państwo macie kontakt z mediami i możecie to sprawdzić. Działam w tej sprawie i innych i nie życzę sobie takich komentarzy ani mówienia o tym, że nic nie robię, bo robię. I ja, i moje biuro pracujemy bardzo dużo. (Oklaski) Dodatkowo zajmujemy się również sytuacją siostry, która jest, i będziemy o niej pamiętać. Wiem, jakie jest życie medialnych spraw dzieci. Państwo o nich potem zapomnicie, media zapomną. Ja nie zapomnę i będę tych spraw pilnować. Jeżeli chodzi o 13-letnie dziecko i o sprawę Anny W., to również podejmowałam działania. Wystąpiłam do sądu, wystąpiłam do szkoły i wystąpiłam do prokuratury, do wydziału zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w Katowicach z prośbą o wyjaśnienia. I będę tej sprawy również pilnowała. Tak że nie życzę sobie mówienia, że nic w tej sprawie nie zrobiłam, bo robię. Natomiast jeżeli chodzi o sytuacje dalsze, dotyczące... (Poseł Michał Wójcik: A gdzie jest dziewczynka?) Wiem, gdzie jest dziewczynka, panie pośle. (Poseł Michał Wójcik: Wie pani, co się z nią dzieje? A to ciekawe, bo babcia nie wie.) Tak, wiem. I wiem, co się dzieje. Bardzo bym prosiła o kulturę i nieprzerywanie. Młodzi ludzie już naprawdę zabrali głos w tej sprawie. Jeżeli chodzi o sytuację związaną z dzieckiem, które zostało odebrane niepełnosprawnej mamie, to w tym zakresie również jesteśmy w kontakcie z rodziną. (Wypowiedź poza mikrofonem) Wicemarszałek Dorota Niedziela: Pani rzeczniczko, chwileczkę. Panie pośle Bogucki, zwracam panu uwagę, że zakłóca pan obrady Sejmu. (Głos z sali: Nie, no chyba pani żartuje.) Nie, nie żartuję. (Poseł Krzysztof Ciecióra: Pan poseł Bogucki... To jest naprawdę niepoważne.) Panie pośle Ciecióra, proszę usiąść. (Poseł Zbigniew Bogucki: Pani marszałek, ja tylko zwróciłem uwagę.) W tej chwili jest wystąpienie... (Poseł Zbigniew Bogucki: Jedno zdanie.) Tak, bo przeszkadza pan w wypowiedzi pani rzecznik. Pani rzecznik powiedziała, jak ludzie oceniają państwa zachowanie. Myślę, że tak ocenią. A ja pana upomniałam, że pan przeszkadza. Jeżeli pan będzie nadal to robił, to pana upomnę drugi raz. Proszę usiąść. Bardzo proszę, pani rzecznik. Rzecznik Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak: Bardzo dziękuję, pani marszałek. Jeżeli chodzi o pornografię, to bierzemy bardzo aktywny udział w zakresie dążenia do tego, żeby dostęp był całkowicie ograniczony. W tym zakresie trwają prace w Ministerstwie Cyfryzacji. Mój zespół bierze udział w tych pracach. Czekamy na to, żeby procedowanie nad tą ustawą miało swój ciąg dalszy w parlamencie. Będziemy tę ustawę popierać, ponieważ widzimy zagrożenia w sieci, m.in. właśnie dostęp do pornografii, ale także inne zagrożenia związane z tym, że dzieci mają dostęp do gier hazardowych, że mogą kupować alkohol. W tych wszystkich sprawach apelowałam o to, żeby były wprowadzone ograniczenia. Jeżeli chodzi o prawa dzieci, było pytanie o prawa dzieci do informacji, kiedy są pacjentami. W tym zakresie nastąpiła zmiana prawna, ponieważ właśnie wczoraj została znowelizowana ustawa, która mówi o tym, że obniża się tu granica wieku, co oznacza, że dzieci od 13. roku życia będą mogły na temat swojego zdrowia otrzymywać więcej informacji. Jeżeli chodzi o kwestię poruszoną przez pana posła Tumanowicza, dotyczącą dzieci na Litwie, to bardzo za to dziękuję, tutaj podejmiemy działania. Nie było zgłoszenia, ale będziemy podejmować działania z urzędu. Jeżeli chodzi o dzieci cudzoziemskie, to tak jak powiedziałam na początku, każde dziecko zasługuje na szacunek. Jestem również w kontakcie z domem dziecka w Skierniewicach, z dyrektor domu dziecka i posiadam wszystkie informacje na temat tego, jakie dzieci zostały tam umieszczone, jaka jest sytuacja, jaka tam panuje atmosfera. Wszystko jest dobrze. Mogę o tym wprost powiedzieć. Jeżeli chodzi o umieszczanie dzieci cudzoziemskich w pieczy zastępczej, to w tym zakresie na pewno są potrzebne zmiany prawne. Wiem, że ministerstwo rodziny także podejmuje działania w tym zakresie, za co bardzo dziękuję. Jeżeli chodzi o superwizję, to tak, przygotowaliśmy projekt ustawy o wspieraniu uczniów i nauczycieli, gdzie jest wskazane, że powinna być wprowadzona obowiązkowa superwizja dla nauczycieli, tak żeby mogli korzystać z tego wsparcia i pomocy. Ten projekt ustawy popiera ponad 40 organizacji młodzieżowych. Został skierowany do wszystkich klubów parlamentarnych. Nikt nie odpowiedział na ten projekt ustawy. Jeżeli chodzi o statuty szkolne, to na bieżąco analizujemy statuty, które są zgłaszane do Biura Rzeczniczki Praw Dziecka, a w najbliższym czasie będziemy mieć taki dodatkowy projekt, w którym sami będziemy zachęcać szkoły, ale także uczniów do tego, żeby te statuty były nam przekazywane, a my będziemy wtedy te statuty poprawiać bądź wskazywać, w jakim kierunku powinno zmierzać ich sporządzanie. Jeżeli chodzi o spowiedź, to każdy rodzic ma prawo do tego, żeby wychowywać własne dzieci zgodnie ze swoimi poglądami religijnymi. Jasno mówi też o tym prawo. (Oklaski) Jeżeli chodzi o to, jak wygląda dostęp do psychologa, to w tym zakresie, jak państwo wiecie, już o tym mówiłam, istotna jest ustawa, która wczoraj została przyjęta, ale na pewno bardzo ważne jest to, żeby zostały zwiększone środki finansowe na wsparcie psychologów, w szczególności na terenach wiejskich, gdzie mieszka mniej osób, ponieważ tam jest duży problem z dostępem do psychologa i do pomocy. Tak więc na pewno w tym zakresie są potrzebne kolejne środki finansowe i wzmocnienie. Jeżeli chodzi o działanie wobec przemocy wobec dzieci, to w tym zakresie także przygotowałam chociażby projekt ustawy. Podkreślam, że rzecznik praw dziecka nie ma inicjatywy ustawodawczej i nie jego obowiązkiem jest pisanie projektów ustaw. Przygotowaliśmy jednak taki projekt wprowadzający lokalną analizę śmierci dzieci, chodzi o to, żeby minimalizować te sytuacje, żeby do przemocy wobec dzieci więcej nie dochodziło. Jeżeli chodzi o dzieci, które opuszczają pieczę zastępczą, to jest to bardzo ważny temat, bardzo wrażliwy, ale wymagający ciągłej troski ze strony wszystkich nas, ze strony senatorów, posłów, rządu, rzeczniczki praw dziecka, ponieważ musimy cały czas czuwać nad tym, żeby te osoby miały możliwość dobrego startu w dalszy etap swojego życia. My pomagamy w konkretnych, indywidualnych przypadkach, natomiast w kwestii zmian - to do ministerstwa rodziny. Jeżeli chodzi o udzielanie informacji, to przypominam o art. 10 ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka, który mówi, w jakim zakresie i co rzecznik praw dziecka może udostępniać. Nie komentuję indywidualnych spraw i nie udzielam informacji osobom do tego nieuprawnionym. Nie będę tego zmieniała, bo tak mówi prawo. Jeżeli chodzi o projekt rozporządzenia w sprawie posiłków, to został nam on przekazany do konsultacji. Będziemy zgłaszać swoje uwagi i będziemy mówić o tym, żeby posiłki były zróżnicowane, żeby uwzględniały diety osób, które tego potrzebują, także bezmięsne, bezglutenowe, ponieważ coraz częściej zwracają się do nas o pomoc rodzice, którzy mówią o wykluczeniu żywnościowym swoich dzieci. Mają wtedy problemy, jeżeli chodzi o to, żeby dzieci mogły uczęszczać do określonych pracówek. Jeżeli chodzi o uporczywe utrudnianie kontaktów, już się do tego odnosiłam w trakcie mojego wystąpienia, tych spraw jest coraz więcej. I tak jak powiedziałam, naprawdę apeluję o taką uwagę w zakresie tego, żeby dzieci miały prawo do kontaktu i z mamą, i z tatą. Natomiast są też takie przypadki, kiedy ten kontakt nie jest wskazany. W tym zakresie także trzeba mieć 100-procentową wrażliwość, jeżeli o to chodzi. Jeżeli chodzi o dalsze inicjatywy związane ze wsparciem młodzieży i ich partycypacją, to 2 lipca spotykamy się z młodzieżą, z przedstawicielami młodzieżowych rad, żeby przedstawić kolejne propozycje zmian prawnych, które zwiększą ich partycypację, zwiększą możliwości ich działania w swoich lokalnych strukturach, ponieważ bardzo wierzę - w ogóle dziękuję wszystkim osobom, które działają w młodzieżowych radach - że ich głos jest naprawdę cenny, że mogą lokalnie zmieniać określone sytuacje. Jeżeli chodzi o ustawę, która miała znowelizować ustawę o sporcie, to uważam, że bardzo źle się wydarzyło, że ta ustawa została zawetowana. Miała bardzo dużo ważnych zmian związanych z tym, żeby wzmacniać bezpieczeństwo dzieci w sporcie. To jest bardzo ważna ustawa. Ona też trochę nawiązuje do tych rozwiązań, które były zaprojektowane w ustawie Kamilka, nad którą miałam przyjemność z państwem pracować. Bardzo dziękuję za możliwość zabrania głosu i za przedstawienie stanu przestrzegania praw dziecka w 2024 r. Jeszcze raz dziękuję wszystkim państwu za wsparcie w zakresie tego, co się dzieje. Prawa dzieci zawsze muszą łączyć. To jest taka sytuacja, która jest bardzo istotna. (Oklaski) (Wypowiedź poza mikrofonem) Jeżeli chodzi o Oleśnicę, już odpowiadam. W tym zakresie zwróciłam się do Prokuratury Krajowej z prośbą o wyjaśnienia, o przekazanie mi akt sprawy, a także do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o wyjaśnienia. Tę sprawę także podjęłam i także ją monitoruję. Jeszcze raz bardzo serdecznie dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia