10. kadencja, 64. posiedzenie, 1. dzień (02-09-2026)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz ustawy o referendum lokalnym (druki nr 2670 i 2850).

Poseł Sławomir Ćwik:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Istotnie, tak jak pod koniec swojej wypowiedzi zaznaczył poseł Tumanowicz, jestem tym posłem, można powiedzieć, ponadnormatywnym, wybranym z okręgu, w którym byłoby wybieranych o jednego posła mniej, gdyby była przestrzegana zasada reprezentatywności posłów przez obywateli.

    Generalnie ta zasada wynika z obowiązujących przepisów prawa. Powinno to być dokonywane w drodze ustawy, natomiast istotnie przez wiele, wiele lat tej zmiany nie było.

    Stąd zapis w projekcie ustawy, aby było to robione przez Państwową Komisję Wyborczą na podstawie Centralnego Rejestru Wyborców. Dyskutowaliśmy o tym na posiedzeniu komisji, m.in. dlatego pojawiła się poprawka, która została już ujęta w poprawkach wniesionych przez Koalicję Obywatelską. Jest to kwestia, na którą zwracałem uwagę, czyli w jakim momencie ta informacja ma być pobierana z Centralnego Rejestru Wyborców -to także powinno zostać doprecyzowane. Natomiast równie istotną kwestią jest to, od kiedy zacznie obowiązywać ta nowa liczba posłów wybieranych w każdym okręgu. Dlatego też Klub Parlamentarny Centrum składa na ręce pana marszałka poprawkę...

    Wicemarszałek Krzysztof Bosak:

    Dziękuję bardzo, panie pośle.

    Poseł Sławomir Ćwik:

    ...która jasno określa, że nowa liczba posłów w każdym okręgu będzie obowiązywała od 1 lipca. Ma to dwojakie uzasadnienie. Po pierwsze, jeżeli obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej zostanie wydane w grudniu poprzedniego roku, to wówczas jego obowiązywanie od 1 lipca zapewni przestrzeganie zasady, że prawo wyborcze nie może być zmieniane na 6 miesięcy przed wyborami. Poza tym unikniemy sytuacji, jaka może zaistnieć w przyszłości, gdyby doszło kiedyś do skrócenia kadencji parlamentu. Może się wówczas okazać, że wybory mogą odbywać się w pierwszych miesiącach roku, dlatego istotne jest, aby był upływ czasu pomiędzy obwieszczeniem a datą obowiązywania. Oczywiście mamy świadomość, że ta istotna zmiana dokonałaby się, gdyby to obwieszczenie było wydawane po raz pierwszy, dlatego że wówczas w wielu okręgach nastąpiłaby zmiana liczby wybieranych posłów. Później byłoby to już dosyć rzadkie.

    Trzeba także mieć na względzie to, że z jednej strony będziemy przestrzegać w ten sposób zasady reprezentatywności wyborców, a z drugiej będzie się to poniekąd kłóciło z zasadą zrównoważonego rozwoju kraju, ponieważ musimy mieć świadomość, że część okręgów się wyludnia, co ma związek z tym, że ludzie, szczególnie młodzi, migrują do aglomeracji, do bogatszych ośrodków. Tym samym będzie to prowadziło do tego, że ośrodki mniej zamożne, biedniejsze, będą z czasem w coraz mniejszym stopniu reprezentowane w polskim Sejmie. Z tego względu powinniśmy wyważyć, która z tych wartości ma większe znaczenie.

    Przysłuchiwałem się także wypowiedziom innych posłów, m.in. wypowiedzi pani poseł Bartuś, która zwracała uwagę, że Kodeks wyborczy z 2011 r. był przyjęty na rok przed wyborami w 2012 r. Nie jest to w mojej ocenie nic dziwnego, że postanowienia dotyczące prawa wyborczego są przyjmowane przed czekającymi nas wyborami. Istotnie za ponad rok czekają nas kolejne wybory i jeżeli potrzebne są uregulowania zmian w procedurze wyborczej, to jest najwyższy czas, aby je przeprowadzić, ale jednocześnie tak, żeby nie naruszać zasady, że zmiany prawa wyborczego mają być dokonywane z odpowiednim wyprzedzeniem przed procesem wyborczym. Ja chciałbym tylko pani poseł Bartuś i środowisku Prawa i Sprawiedliwości przypomnieć, że państwo zmieniliście zasady prawa wyborczego w trakcie trwania kadencji organów, bo w 2022 r., na niecały rok przed upływem kadencji organów samorządowych, wydłużyliście państwo ich kadencję. I to dopiero było, moim zdaniem, skandaliczne. To państwo przerwaliście kadencję Krajowej Rady Sądownictwa w trakcie jej trwania, łamiąc przy tym konstytucję. A to, że zmieniane jest prawo wyborcze (Dzwonek) na ponad rok przed wyborami, jest zjawiskiem całkowicie normalnym.

    Klub Centrum będzie oczywiście dalej popierał pracę w komisji nad tym projektem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia