10. kadencja, 65. posiedzenie, 4. dzień (18-09-2026)

50. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy (druk nr 3009).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako poseł niezrzeszony popieram skierowanie tego projektu do dalszych prac. Kara musi być nieuchronna, ale nie każda kara musi oznaczać izolację aż do ostatniego dnia. Dobrze zastosowany dozór elektroniczny pozwala pracować, uczyć się, płacić alimenty i utrzymywać więzi z dziećmi, a jednocześnie pozostaje realną, kontrolowaną formą wykonywania kary.

    Projekt obejmie osoby skazane na karę niższą niż 3 lata, którym pozostaje nie więcej niż 18 miesięcy. Dziś jest to 6 miesięcy. To nie będzie automatyzm. Zgodę nadal wyda sąd po indywidualnej ocenie. Kierunek jest racjonalny. Dane resortu pokazują powrotność do przestępstwa na poziomie 31,3% po zakończeniu kary w SDE i 39,8% po pełnej izolacji. To 8,5 punktu procentowego różnicy. Nie wolno jednak przedstawiać samej korelacji jako dowodu skuteczności, bo do SDE już dziś wybiera się osoby z lepszą prognozą.

    Choć projekt jest neutralny płciowo, w praktyce dotyczy przede wszystkim mężczyzn. Dla ojca możliwość zachowania pracy, płacenia alimentów i podtrzymywania relacji z dzieckiem może decydować o udanym powrocie do społeczeństwa. Nie możemy jednak dopuścić, aby SDE stał się przywilejem ludzi z odpowiednim mieszkaniem i wsparciem rodziny albo zagrożeniem dla pokrzywdzonych i domowników.

    Mam trzy poważne zastrzeżenia. Po pierwsze, przy karze 19 miesięcy wniosek będzie można złożyć już po miesiącu. Sąd musi mieć podstawy do rzetelnej oceny. Po drugie, OSR przewiduje 7-8 tys. dodatkowych wniosków w 47 sądach, ale zero dodatkowych wydatków. Po trzecie, stare zasady mają objąć wnioski nierozpoznane w dniu wejścia ustawy. Tempo sądu nie może decydować o dostępie do korzystniejszego prawa.

    Popieram dalsze prace, ale potrzebne są poprawki: uczciwe przepisy przejściowe, ochrona pokrzywdzonych, równy dostęp, przygotowanie sądów i rzetelna ewaluacja. Dobra polityka karna nie jest ani zemstą, ani naiwnością. Jest odpowiedzialnością, bezpieczeństwem i skuteczną readaptacją.

Przebieg posiedzenia