10. kadencja, 65. posiedzenie, 4. dzień (18-09-2026)

52. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o mediatorach sądowych, instytucjach szkolących w zakresie mediacji i Krajowym Rejestrze Mediatorów (druk nr 3008).

Poseł Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony):

    Stanowisko

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ten projekt odpowiada na realny problem. Dzisiaj listy mediatorów są rozproszone, prowadzone według różnych zasad, nie zawsze aktualne i niewiele mówią obywatelowi o rzeczywistych kompetencjach mediatora. Dlatego utworzenie Krajowego Rejestru Mediatorów i wprowadzenie jednolitych standardów zasługuje na poparcie. Nie poprę odrzucenia tego projektu.

    Ale sam rejestr nie podniesie jakości mediacji. Certyfikat także nie jest jeszcze dowodem kompetencji.

    Przedstawiciele środowiska mediatorów mają rację w fundamentalnej sprawie. Z projektu usunięto egzamin teoretyczny i praktyczny. Pozostały godziny szkolenia, 80% obecności i zaświadczenie wydawane przez instytucję szkolącą. To jest system potwierdzania frekwencji, a nie sprawdzania, czy ktoś rzeczywiście potrafi prowadzić mediację.

    Środowisko słusznie krytykuje również art. 3 ust. 3. Bycie adwokatem, notariuszem, byłym sędzią czy profesorem prawa nie oznacza jeszcze umiejętności słuchania, zarządzania konfliktem, rozpoznawania nierównowagi sił i ochrony dobrowolności mediacji. Zwolnienie może dotyczyć wiedzy prawnej, ale nie praktycznych kompetencji mediacyjnych.

    Nie do zaakceptowania są również wymagania wobec trenerów. Osoba, która odbyła jedynie 100 godzin studiów lub szkoleń, może szkolić przyszłych mediatorów nawet bez praktyki mediacyjnej i doświadczenia dydaktycznego.

    Brakuje też jasnej procedury składania skarg przez uczestników mediacji, wiążących standardów etycznych oraz proporcjonalnych środków odpowiedzialności, takich jak ostrzeżenie, szkolenie naprawcze, superwizja czy czasowe zawieszenie.

    Nie popieram wszystkich propozycji strony społecznej. Nie chcę obowiązkowego członkostwa w organizacji ani oddawania publicznego systemu prywatnym podmiotom. Popieram jednak postulaty dotyczące jakości, etyki i odpowiedzialności.

    Dlatego będę składał poprawki wprowadzające niezależne sprawdzanie wiedzy i umiejętności praktycznych, rozdzielenie szkolenia od oceny, likwidację przywileju zawodów prawniczych, wyższe wymagania wobec trenerów oraz rzeczywistą procedurę skargową.

    Nie twórzmy kolejnego rejestru osób, które jedynie spełniły formalności. Stwórzmy system mediatorów, którym obywatele mogą bezpiecznie powierzyć swoje konflikty, majątek, relacje rodzinne, a czasami także sprawy dotyczące dzieci.

Przebieg posiedzenia