Joanna Frydrych

10. kadencja, 65. posiedzenie, 1. dzień (15-09-2026) 2. punkt porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. (druki nr 3010 i 3055). Poseł Joanna Frydrych: Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Omawiana ustawa ma zakończyć sprawy, które ciągną się od ponad ćwierć wieku, a których dalsze prowadzenie kosztuje państwo więcej niż państwo jest w stanie z nich odzyskać. Mówimy bowiem o zaległościach składkowych, które powstały przed 1 stycznia 1999 r., czyli jeszcze przed wielką reformą systemu ubezpieczeń społecznych. Szanowni Państwo! Minęło ponad 27 lat. Przez ten czas zmienił się system emerytalny, zmieniły się przepisy, zmieniły się firmy, a część podmiotów, od których Zakład Ubezpieczeń Społecznych nadal próbuje odzyskać pieniądze, już dawno nie istnieje. ZUS jednak nadal musi prowadzić postępowania. Musi wysyłać pisma, prowadzić egzekucje, angażować pracowników, komorników i cały aparat administracyjny. I jaki jest tego efekt? Bardzo niewielki. Co więcej, w wielu przypadkach odzyskiwane pieniądze pokrywają przede wszystkim koszty egzekucji, upomnienia i odsetki, a sam podstawowy dług praktycznie się nie zmniejsza. Dlatego trzeba sobie zadać bardzo proste pytanie: Czy państwo powinno przez kolejne lata wydawać pieniądze na odzyskiwanie należności, których w praktyce nie da się skutecznie odzyskać? Według danych przedstawionych w uzasadnieniu projektu historyczne zadłużenie wynosi ok. 315 mln zł i dotyczy ok. 7100 płatników. Wśród nich jest ok. 340 nadal aktywnych przedsiębiorców. Ale jeszcze bardziej przemawiają do wyobraźni inne liczby. Gdybyśmy przez następne 10 lat nadal próbowali odzyskiwać te stare należności, koszty tych działań wyniosłyby ok. 135 mln zł. A ile moglibyśmy odzyskać? Ok. 14 mln zł. Czyli wydalibyśmy 135 mln zł, żeby odzyskać 14 mln zł. To po prostu nie ma ekonomicznego sensu. Projekt pozwoli ograniczyć te nieefektywne wydatki i przynieść ok. 121 mln zł oszczędności w ciągu 10 lat. I właśnie dlatego proponowana ustawa przewiduje bardzo proste rozwiązanie. Należności składkowe powstałe przed 1 stycznia 1999 r. objęte ustawą zostaną umorzone z mocy prawa. Co ważne, nie tylko sam podstawowy dług. Umorzone zostaną również związane z nim odsetki, dodatkowe opłaty, koszty upomnienia i koszty egzekucyjne. I nie będzie przy tym kolejnej biurokracji. Nie będzie tysięcy indywidualnych postępowań i tysięcy decyzji administracyjnych. Umorzenie nastąpi automatycznie z mocy ustawy. ZUS poinformuje zainteresowanych poprzez portal usług elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a osoby, które nie mają profilu, otrzymają informację na adres korespondencyjny. Ale jest tutaj jeszcze jedna bardzo ważna rzecz. Chronimy interes osób, dla których umorzenie mogłoby mieć znaczenie dla przyszłej emerytury lub kapitału początkowego. Dlatego osoby opłacające składki na własne ubezpieczenie będą mogły powiedzieć: nie chcę, aby moje należności zostały umorzone. ZUS najpierw poinformuje je o tym prawie, a następnie będą miały 30 dni od otrzymania zawiadomienia, aby złożyć odpowiednie oświadczenie. To ważne, bo ta ustawa ma pomagać i porządkować system, a nie odbierać komukolwiek jakiekolwiek prawa. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta ustawa nie jest prezentem dla osób, które nie płaciły składek. To jest porządkowanie państwa. To decyzja, że administracja publiczna nie powinna przez kolejne lata angażować ludzi i pieniędzy w sprawy, w których koszty są wielokrotnie wyższe niż możliwe do odzyskania kwoty, tym bardziej że ZUS ma dziś do odzyskania ok. 47 mld zł należności powstałych już po 1999 r. I właśnie tam warto kierować pracę ludzi i środki, tam, gdzie istnieje realna szansa odzyskania pieniędzy. To jest właśnie dobre państwo - mniej bezsensownej biurokracji, mniej kosztów, więcej zdrowego rozsądku i większa skuteczność tam, gdzie rzeczywiście można odzyskać pieniądze publiczne. Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera kierunek proponowanych zmian. Bardzo dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia