Karolina Pawliczak

10. kadencja, 65. posiedzenie, 4. dzień (18-09-2026) 46., 47. i 48. punkt porządku dziennego: 46. Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3066). 47. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2802). 48. Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego (druk nr 2746). Poseł Karolina Pawliczak: Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Dzisiaj rozmawiamy o trzech projektach dotyczących zmian w Kodeksie postępowania karnego, ale tak naprawdę rozmawiamy o czymś znacznie ważniejszym: o tym, jak państwo ma traktować człowieka, kiedy staje on naprzeciw aparatu wymiaru sprawiedliwości. Dlatego warto zacząć od rzeczy podstawowej. Państwa prawa nie poznaje się po tym, jak traktuje człowieka, który ma władzę, pieniądze albo wpływy. Państwo prawa poznaje się po tym, jakie gwarancje daje człowiekowi, który tych wszystkich rzeczy nie posiada. Mamy dziś przed sobą projekt prezydencki, który pojawił się po tym, jak prezydent odmówił podpisania wcześniejszej ustawy i zdecydował się przedstawić swój, w cudzysłowie mówiąc, własny projekt, a w dużej mierze spisany i skopiowany z naszego. Takie to są jego rozwiązania. Tych zachowań, rekordowej liczby wet, blokad naszych ustaw nie mam zamiaru tutaj oceniać, bo myślę, że społeczeństwo powoli dostrzega, kto dzisiaj jest lokatorem Pałacu Prezydenckiego i jakie są jego prawdziwe w blokowaniu tych ustaw zamiary. Naszym zadaniem jest przede wszystkim przyjąć rozwiązania, które wzmocnią prawa obywatela, sprawność postępowania i zgodność polskiego prawa ze standardami konstytucyjnymi oraz międzynarodowymi. Właśnie dlatego potrzebna jest rzeczowa i spokojna, merytoryczna debata. Bo jeżeli w grę wchodzą prawa człowieka, nie możemy stosować zasady: nasz projekt albo nic, bo prawo karne procesowe nie jest własnością żadnego obozu politycznego, nie jest własnością prezydenta, nie jest własnością rządu, nie jest też własnością większości parlamentarnej ani opozycji. Jest narzędziem państwa, które może zdecydować o wolności i prawach konkretnego człowieka. Wysoka Izbo! Druk Koalicji Obywatelskiej, projekt Koalicji Obywatelskiej jest w tej debacie rozwiązaniem, którego sens jest bardzo konkretny. Projekt ten jest szeroką nowelizacją Kodeksu postępowania karnego oraz kilkunastu innych ustaw. Filarem jest prawo do obrońcy, również jego szybsze wyznaczenie z urzędu i prawo do jego udziału już przy pierwszym przesłuchaniu. Zmiany dotyczą m.in. przesłuchiwania podejrzanego, który nie ukończył 18 lat, w tym obowiązkowego udziału obrońcy, a także gwarancji dotyczących pomocy tłumacza języka migowego dla osób głuchych lub niemych. Ograniczenia przy tymczasowym aresztowaniu, poza wieloma rozwiązaniami w tym zakresie... Okres tymczasowego aresztowania stosowanego na podstawie przesłanki surowości kary do wydania wyroku nie może przekroczyć 12 miesięcy. Projekt stanowi, że dowód uzyskany do celów postępowania karnego, uzyskany z przestępstwa, nie może być przeprowadzony ani wykorzystany w procesie. To nie są abstrakcyjne przepisy. Za każdym takim przepisem stoi człowiek, młody człowiek, który może nie rozumieć konsekwencji składanych wyjaśnień, osoba z niepełnosprawnością, która musi mieć realną, a nie tylko zapisaną na papierze możliwość uczestniczenia w postępowaniu, obywatel, który ma prawo wiedzieć, co dzieje się w jego sprawie i jakie ma prawa. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Nie ma nic złego w tym, że prezydent korzysta ze swoich konstytucyjnych uprawnień. Nie ma też nic złego w tym, że parlament ponownie analizuje rozwiązania po prezydenckim wecie. Ale problem zaczyna się wtedy, gdy procedura legislacyjna staje się wojną polityczną. A te sygnały płynące z Pałacu Prezydenckiego obserwujemy niemal codziennie - gdy prawa obywatela stają się tego zakładnikiem. Przy tym projekcie, przy wielu projektach, przy wszystkich projektach, potrzebujemy trzech rzeczy. Po pierwsze, zgodności z konstytucją. Po drugie, rzeczywistej ochrony praw procesowych obywatela. Po trzecie, prawa, które będzie działało w praktyce, a nie tylko będzie wyglądało dobrze w uzasadnieniu. Dlatego rozmawiajmy o przepisach, nie o etykietach. Nie pytajmy, kto pierwszy zgłosił pomysł. Nie pytajmy, kto może sobie przypisać polityczne zwycięstwo. Pytajmy, czy obywatel, który jutro znajdzie się w postępowaniu karnym, będzie dzięki tym zmianom lepiej chroniony. Bo właśnie z tej perspektywy należy oceniać każdą zmianę Kodeksu postępowania karnego. Państwo jest silne nie wtedy, kiedy ma jak najwięcej instrumentów wobec obywatela. Państwo jest silne wtedy, kiedy nawet wobec człowieka podejrzanego o popełnienie przestępstwa potrafi zachować standardy prawa (Dzwonek), proporcjonalności i sprawiedliwej procedury. Tego standardu powinniśmy dziś bronić. Bardzo dziękuję. (Oklaski) Przebieg posiedzenia